/// Монголд
01Монгол Улс хиймэл оюун, дата шинэчлэлээр эдийн засгаа тэлнэ
Монгол Улс уул уурхайн түүхий эдээс хэт хамааралтай эдийн засгаа төрөлжүүлэхийн тулд хиймэл оюун, дижитал статистик болон өгөгдлийн засаглалын шинэчлэл рүү шилжиж эхэллээ. Төрийн бодлого боловсруулалт болон бизнесийн шийдвэр гаргалтад их өгөгдөл, ухаалаг технологийг нэвтрүүлснээр урт хугацааны тогтвортой өсөлтийг хангах суурь тавигдаж байна.
02Hugging Face дээрх монголчуудын сургасан LLM загваруудын нэгдсэн тойм
Монгол инженер, судлаачид Hugging Face платформ дээр Llama 3, Gemma 3, Qwen 2.5, GPT-2, mT5 болон RoBERTa суурьтай 250 гаруй монгол хэлний загварыг нээлттэй нийтэлжээ. Эдгээрээс хамгийн онцлох их хэлний загварууд, тэдгээрийн архитектур болон сургалтын өгөгдлийн онцлогийг ангилан хүргэж байна.
03Kakao Enterprise Монголын нийтийн үүлэн шилжилтийг дэмжинэ
Өмнөд Солонгосын "Kakao Enterprise" компани Монгол Улсын төрийн үүлэн технологийн дэд бүтцийг шинэчлэх, орон нутгийн мэргэжилтнүүдийг бэлтгэхэд дэмжлэг үзүүлэхээр боллоо. Энэхүү түншлэл нь Монгол Улсын цахим засаглалыг бэхжүүлж, үүлэн тооцооллын орчин үеийн шийдлийг нэвтрүүлэхэд чухал түлхэц үзүүлнэ. Мөн мэргэжилтнүүдийг сургаж чадавхжуулах цогц хөтөлбөр хэрэгжихээр төлөвлөгдөж байна.
04Монгол Улс ногоон хиймэл оюуны дата төвийн санаачилга эхлүүлэв
Монгол Улсын Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам NOVVA Group болон Oracle компанитай хамтран «Sovereign by Design» ногоон дата төвийн дэд бүтэц байгуулах, их өгөгдөл ба хиймэл оюуны мэргэжилтэн бэлтгэх гурван жилийн хөтөлбөрийг эхлүүллээ.
/// AI Технологи
01Google AI агент турших хиймэл интернет бүтээв
Google компани өөрийн Chrome хөтөч дээр ажиллах бие даасан AI агентуудыг сургах зорилгоор интернетийн толин хуулбар бүхий асар том симуляци бүтээжээ. Энэхүү хаалттай орчин нь хиймэл оюуны загваруудыг бодит хэрэглэгчдийн өгөгдөлд эрсдэл учруулахгүйгээр веб хуудсуудтай харилцах даалгавруудыг гүйцэтгэж сурахад тусална. Тус туршилт нь веб автоматжуулалтын ирээдүйн аюулгүй байдлыг хангахад чухал алхам болж байна.
02OpenAI хиймэл оюунаар AMD чипний бүтээмжийг огцом өсгөв
OpenAI компани AMD-ийн график процессор (GPU)-ын ажиллагаа болон архитектурыг сайжруулахад өөрсдийн хиймэл оюуны алгоритмыг амжилттай хэрэглэж эхэллээ. Ингэснээр бүтэн жилийн хугацаанд хийгдэх инженерийн нарийн тооцоолол, оновчлолын ажлыг тавхан сарын дотор амжуулж, салбарт шинэ жишиг тогтоов.
03Nvidia авсаархан 'RTX Spark' компьютероо танилцуулав
Nvidia компани хиймэл оюуны загвар боловсруулах, туршихад зориулсан 'RTX Spark' авсаархан десктоп компьютероо дэлхий даяар танилцууллаа. Уг төхөөрөмж нь хөгжүүлэгчдэд өндөр чадлын их хэлний загвар болон нейрон сүлжээг өөрийн ажлын байран дээр хялбар ажиллуулах боломжийг олгоно. Эхний ээлжид Азийн зах зээлээс урьдчилсан захиалга авч эхэлжээ.
04АНУ-ын хиймэл оюуны чипний дайн улам ээдрээтэй болж байна
АНУ-аас БНХАУ руу чиглэсэн хиймэл оюуны дэвшилтэт чипний экспортод тавьсан хориг хэрэгжих явцдаа олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнд ойлгомжгүй нөхцөл байдал үүсгэж байна. Зохицуулалтын цоорхой болон албан бус сувгууд нэмэгдсэн нь чипний дайны анхны зорилгыг бүдгэрүүлж байгааг шинжээчид анхаарууллаа.
/// Робот
01Хүмүүнлэг робот SKYE үйлдвэрлэлийн шинэ эринийг танилцуулав
Metropolis Robotics компани IMEC NextGen Manufacturing AI чуулганы үеэр SKYE хүмүүнлэг роботоо амжилттай танилцууллаа. Энэхүү дэвшилтэт робот нь хиймэл оюуны тусламжтайгаар үйлдвэрлэлийн нарийн төвөгтэй даалгавруудыг хүний оролцоогүйгээр гүйцэтгэх чадвартай юм.
02Agility Robotics-ийн хувьцаа огцом уналаа
Хүн дүрст роботын салбарт анхдагчдын нэг Agility Robotics олон нийтийн зах зээлд гарсны дараа хувьцааны үнэ нь бараг хоёр дахин буурлаа. Шинжээчид тус салбарын урт хугацааны чадавхыг үнэлж байгаа ч бодит ашиг орлого олоход хугацаа шаардагдахыг сануулж байна.
03Шэньжэньд APEC-ийн өмнө роботын карнавал зохион байгууллаа
Ази, Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны (APEC) дээд түвшний уулзалтын өмнө БНХАУ-ын Шэньжэнь хотод 'Робот карнавал' арга хэмжээ зохион байгуулагдлаа. Тус арга хэмжээгээр хүмүүнлэг робот, үйлчилгээний ухаалаг систем болон хиймэл оюуны шинэ ололтуудыг дэлгэн үзүүлсэн байна. Энэ нь тус бүс нутгийн өндөр технологийн чадамж, ирээдүйн үйлдвэрлэлийн чиг хандлагыг тодорхойлох чухал талбар боллоо.
04Өндөг түүдэг хүн дүрст робот бүтээв
Хойд Каролинагийн улсын их сургуулийн инженерүүд шувууны аж ахуйн фермийн шалан дээрх өндгийг гэмтээлгүй цуглуулах зориулалттай хүн дүрст робот хөгжүүлжээ. Дөрвөн фут өндөртэй уг төхөөрөмж нь компьютерын харааны тусламжтайгаар өндгийг илрүүлж, аюулгүй хадгалах саванд хийх чадвартай юм.
/// Хууль & Бодлого
01Энтони Албанизид AI бодлогоо чангатгах шаардлага тавилаа
Австралийн Ерөнхий сайд Энтони Албанизид хандан хиймэл оюуны бодлогын хатуу шаардлагаа бууруулахгүй байх шахалт ирж байна. Бүтээлч салбарын төлөөлөгчид технологийн акулуудын эрх ашгаас илүү зохиогчийн эрхийг хамгаалахыг шаардав.
02Юта муж AI бодлогодоо сурагчдын дуу хоолойг тусгаж эхэллээ
АНУ-ын Юта муж сургуулийн орчин дахь хиймэл оюуны бодлогыг тодорхойлоход сурагчдын төлөөллийг шууд оролцуулах шийдвэр гаргалаа. Ингэснээр технологийн хэрэглээг зөвхөн захиргааны түвшинд хязгаарлах бус, бодит хэрэглэгчдийн саналд нийцүүлэн зохицуулах боломж бүрдэж байна.
03Чатхэм хиймэл оюуныг сургалтад хэрэглэх ёс зүйн журам гаргав
Чатхэмийн их сургууль сургалтын үйл явцад хиймэл оюуныг зохистой хэрэглэх, эрдэм шинжилгээний шударга байдлыг хамгаалах шинэ бодлогын төслийг боловсрууллаа. Уг журамд багшийн зөвшөөрөлгүйгээр даалгавар, шалгалтад их хэлний загвар хэрэглэхийг ёс зүйн дүрмийг зөрчсөн ноцтой үйлдэлд тооцохоор тусгажээ. Энэ нь боловсролын байгууллагуудад шинэ технологийн хэрэглээний хил хязгаарыг тодорхой болгох чухал алхам болж байна.
04Трамп хиймэл оюуны магнатуудтай сөргөлдөх үү?
АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялсан Дональд Трамп хиймэл оюуны зохицуулалтыг сулруулахаа амласан ч салбарын магнатуудтай зөрчилдөх эрсдэл өндөр байна. Хэт монопол байдал, эрчим хүчний хомсдол болон үзэл суртлын санал зөрөлдөөн шинэ засаг захиргааг хатуу арга хэмжээ авахад хүргэж болзошгүй юм.
/// Салбар & Бизнес
01Зохиолчид AI-ийн хардлагаас хамгаалах цахим баримт хэрэглэж эхэллээ
Их хэлний загварууд хүч түрэн орж ирснээр уран бүтээлч, сэтгүүлчдийг хиймэл оюун хэрэглэн бичсэн хэмээн үндэслэлгүй хардаж буруутгах нь олширлоо. Үүний эсрэг зохиолчид бичвэрийн түүх, засварын явцыг нарийвчлан бүртгэдэг тусгай программ хангамжуудыг өргөнөөр хэрэглэж эхэлжээ.
02Жэнсэн Хуангийн сорилт AI салбарыг донсолгож байна
Nvidia компанийн гүйцэтгэх захирал Жэнсэн Хуанд тулгарсан технологийн болон зохицуулалтын бэрхшээлүүд хиймэл оюуны зах зээлийг донсолгож эхэллээ. Шинэ үеийн чипний нийлүүлэлт гацах эрсдэл үүссэн нь дэлхийн технологийн аваргуудын хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг тасалж болзошгүй болов.
03Асаргааны аппууд AI хэрэглэвч бодит бэрхшээл хэвээр байна
Ахмад настан, өвчтэй дотнын хүмүүсээ асарч буй иргэдийн өдөр тутмын ажлыг хөнгөвчлөх зорилгоор стартапууд бүтээгдэхүүндээ хиймэл оюун нэвтрүүлж байна. Гэвч эм тарианы хуваарь хөтлөх, бичиг баримт цэгцлэхээс цаашгүй дижитал хэрэгслүүд бодит асаргааны хүнд хөдөлмөр, сэтгэл зүйн дарамтыг бүрэн шийдэж чадахгүй байгааг мэргэжилтнүүд санууллаа.
04Сэм Алтман санах ойн хомсдолоос сэргийлж Samsung-тай уулзлаа
Дэлхий даяар хиймэл оюуны дэд бүтцийн эрэлт эрчимтэй өсөхийн хэрээр санах ойн чипийн хомсдол үүсэх эрсдэл бодитой боллоо. Үүнтэй холбогдуулан OpenAI-ийн тэргүүн Сэм Алтман өндөр хурдны HBM санах ойн найдвартай нийлүүлэлтийг бүрдүүлэхээр БНСУ-ын Samsung Electronics компанитай түншлэх яриа хэлэлцээг эхлүүлээд байна.
/// Ярилцлага
01Жэнсэн Хуан: Дэлхийн AI эзэнт гүрнийг бүтээгчийн бүрэн намтар
Тайбэй, Тайланд, Кентукки дахь дотуур байрнаас Орегон, Стэнфордыг дамжин 1993 онд Denny’s-т NVIDIA-г байгуулсан Жэнсэн Хуаны бүрэн намтар. GeForce 256, CUDA, Blackwell, Vera Rubin түүхэн эргэлтүүд, дэлхийн дээд шагналууд болон 2026 оны 11 дүгээр сарын 12-нд 33 жилийн дараа CEO-оос огцорсон үйл явдлыг бүрэн багтаалаа.
02Mira Murati: Нээлттэй жинтэй загвар ба Tinker платформ
OpenAI компанийн технологийн захирал асан Mira Murati шинээр байгуулсан Thinking Machines Lab компанидаа түүхэн дээд хэмжээний буюу 2 тэрбум долларын анхан шатны хөрөнгө оруулалт татаж, 12 тэрбум долларын үнэлгээнд хүрлээ. Тэрээр TIME сэтгүүлд өгсөн ярилцлагадаа хаалттай загварыг токен бүрээр түрээслэх монопол тогтолцоог халж, Tinker платформоор дамжуулан хэрэглэгчдэд загварын жинг өөрийн өгөгдөлд нийцүүлэн удирдах эрх чөлөө олгохоо зарлав.
03François Chollet ба Noam Brown: Сэтгэх тооцооллын шинэ эрин
Keras сан болон ARC-AGI сорилыг үндэслэгч François Chollet, OpenAI-ийн сэтгэн бодох загварын гол судлаач Noam Brown нар хиймэл оюуны хөгжил өгөгдөл цээжлэх үеэс давж, бодлого бодох үеийн тооцоолол (test-time compute) руу бүрэн шилжсэнийг тайлбарлав. Статик сорилын хүснэгтүүд утгаа алдаж, загварын чадвар асуулт бүрд зарцуулах тооцооллын төсвөөс шууд хамаардаг болсон байна.
04Tan Eng Chye: «Сэтгэн бодох чадвараа AI-д даатгаж болохгүй»
Азийн шилдэг их сургуулиудын нэг болох Сингапурын Үндэсний Их Сургуулийн (NUS) ерөнхийлөгч, профессор Тан Энг Чай The Korea Times сонинд дэлгэрэнгүй ярилцлага өглөө. Тэрээр оюутнууд эссе, судалгаа, шийдвэр гаргалтаа хиймэл оюунд бүрэн даатгаснаар тархины шүүмжлэлт сэтгэлгээ хатангирших их аюул нүүрлэж буйг онцолж байна.
/// Сурвалжлага
01HTTP 402 эргэн ирэв: Агентуудын бие даасан төлбөрийн сүлжээ
Хиймэл оюуны агентууд бие даан API дуудах, өгөгдөл худалдаж авах, үүлэн тооцоолол түрээслэх болсноор хүнд зориулсан банкны карт болон сарын захиалгын систем мухардалд орлоо. Coinbase, Cloudflare, Stripe зэрэг компаниуд гучин жил идэвхгүй байсан HTTP 402 кодыг x402 болон Machine Payments Protocol (MPP) стандартаар сэргээж, машин хоорондын бичил эдийн засгийн суурийг тавьж байна.
02Жевонсын парадокс: Хямд токен яагаад үүлэн зардлыг өсгөв?
2023 оноос хойш их хэлний загварын нэгж токены үнэ 10-аас 100 дахин хямдарсан боловч компаниудын хиймэл оюунд зарцуулах сарын төлбөр буурахын оронд хэд дахин өслөө. Эдийн засагч Уильям Стэнли Жевонсын нэрээр нэрлэгдсэн энэхүү парадоксыг сэтгэн бодох загварын далд тооцоолол болон олон агентын тасралтгүй давталт хэрхэн өдөөж буйг задлан шинжилье.
03OpenAI доторх хагарал: Sam Altman-ы эсрэг эрдэмтдийн тэмцэл
Хүн төрөлхтний сайн сайхны төлөө ашгийн бус зорилгоор байгуулагдсан OpenAI хэрхэн арилжааны аварга машин болж хувирав? 2024 онд аюулгүй байдлын шилдэг судлаач Леопольд Ашенбреннерийг халсан дуулиан, хамтран үүсгэгч Илья Суцкевер ба Ян Лейке нарын огцролт, хувьцааг нь хураан авдаг хатуу нууцлалын гэрээ болон хиймэл ерөнхий оюун (AGI)-д хүрэх аюулт өрсөлдөөний дотоод үнэнийг дэлгэж байна.
04Dartmouth-аас Reasoning хүртэл: Хиймэл оюуны 70 жилийн түүх
1956 оны Дартмутын зуны семинараас эхэлсэн хиймэл оюуны түүх нь хоёр удаагийн хүйтэн өвөл, математикийн хатуу дүрэм ба мэдрэлийн сүлжээний хоорондох 70 жилийн ширүүн тэмцэл байв. 2012 оны AlexNet-ийн хувьсгал, 2017 оны Transformer архитектур, 2022 оны ChatGPT-ийн тэсрэлтээс өнөөгийн OpenAI o1, o3-ийн 'бодох хугацааны тооцоолол' (Test-Time Compute) хүртэлх хиймэл оюуны хувьслыг бүрэн шинжлэн дүгнэж байна.







