2025 оны эхээр Цахиурын хөндийн аварга компаниуд хиймэл оюуны нэг загварыг сургахад 100-500 сая доллар зарцуулж байх үед Хятадын Ханжоу хотоос DeepSeek-V3 болон DeepSeek-R1 reasoning загвараа дэлхийд танилцуулсан нь Америкийн технологийн хувьцааг 1 их наяд доллароор унагасан билээ. Энэхүү их хувьсгалын ард зогссон нууцлаг квант санхүүч, математикч Лиан Вэньфэн (梁文锋 / Liang Wenfeng)-ийг TIME сэтгүүл болон Fortune дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий 100 хүний нэгээр тодрууллаа.
Лиан Вэньфэн 1985 онд Хятадын өмнөд хэсгийн Гуандун мужийн Учуань хотын хөдөөгийн жирийн тосгонд мэндэлжээ. Багадаа математикийн гоц авьяастай байсан тэрбээр мужийн хэмжээний шалгалтад өндөр оноо аван Хятадын тэргүүлэх сургуулиудын нэг болох Жэжянгийн их сургуулийн Инженерийн ангид уригдан орсон байна.
2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралын үеэр Лиан Жэжянгийн их сургуулийн ангийнхантайгаа хамт санхүүгийн зах зээлтэй холбоотой өгөгдөл цуглуулах судалгааны баг байгуулжээ. Тэрээр машин сургалт болон хиймэл оюуны алгоритм ашиглан автомат цахим арилжаа хийх анхны суурийг тавьсан юм. 2010 онд Компьютерийн шинжлэх ухааны магистрын диссертацаа онц хамгаалсныхаа дараа Сычуань мужийн Чэнду хотод хямдхан байранд сууж, хиймэл оюуны алгоритмыг бодит салбаруудад туршиж байв.
- 2013 он (Hangzhou Yakebi Investment): Жэжянгийн их сургуулийн төгсөгч Сюй Жинтэй хамтран анхны цахим хөрөнгө оруулалтын компаниа байгуулсан.
- 2016 он (Ningbo High-Flyer): Инженерийн ангийн хоёр найзынхаа хамт математик, статистик алгоритм дээр суурилсан Ningbo High-Flyer санг үүсгэн байгуулсан. Компанийн соёлыг ажилтнууд нь "Геек", "Эрдэм шинжилгээний чөлөөт орчин" хэмээн тодорхойлдог байв.
- 2019 он (High-Flyer AI Lab): 10 тэрбум гаруй юанийн хөрөнгөтэй болсон сангийнхаа дэргэд супер тооцоолох кластер байгуулж, өөрийн хэрэгцээнд зориулсан 10,000 ширхэг Nvidia A100 GPU худалдан авч кластер угсарсан нь хожим DeepSeek-ийн суурь болсон.
- 2023 он (DeepSeek): АНУ-ын чипний хориг чангарч байх үед ерөнхий хиймэл оюун (AGI) хөгжүүлэх бие даасан DeepSeek судалгааны лабораторио албан ёсоор байгуулсан.
Лиан Вэньфэны хамгийн том гавьяа бол "Хиймэл оюун зөвхөн олон зуун сая доллар, мянга мянган хамгийн сүүлийн үеийн GPU шаарддаг" гэсэн Цахиурын хөндийн домгийг математикийн цэвэр оновчлолоор няцаасанд оршино. Түүний баг бүтээсэн Multi-head Latent Attention (MLA) бүтэц болон FP8 холимог нарийвчлалын сургалтын ачаар өмнөх үеийн хуучин H800 чипнүүд дээр OpenAI-ийн o1 reasoning загвартай тэнцэх DeepSeek-R1 загварыг ердөө 6 сая доллароор сургаж чадсан юм.
2025 оны 1 дүгээр сард Хятадын Ерөнхий сайд Ли Цян түүнийг Засгийн газрын жилийн тайлангийн төсөлд санал өгөх эрдэмтдийн уулзалтад урьсан бол 2-р сард Ши Жиньпин дарга Ардын Их Хурлын Танхимд түүнийг хүлээн авч уулзсан. Өдгөө Лиан Вэньфэн олон нийтийн камер, шоуноос хол байж, DeepSeek-V4 Multimodal загвар болон бие даасан шинжлэх ухааны кодер агентуудыг хөгжүүлэх ажилдаа төвлөрч байна.
